İş Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk

İşçi ve işveren arasındaki belirli uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Bu başvuru, mahkemenin davayı inceleyebilmesi için aranan koşullardan biridir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi; kanundan, bireysel veya toplu iş sözleşmesinden doğan işçi ve işveren alacakları ile tazminatları ve işe iade taleplerini kapsar. Ücret, fazla çalışma ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı talepleri bu kapsamda yer alır. İlgili alacak ve tazminatlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında da arabuluculuk şartı uygulanır.

Hangi uyuşmazlıklar kapsam dışındadır?

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları, bu maddede düzenlenen arabuluculuk şartının dışındadır.

Başvuru nereye yapılır?

Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Karşı taraf birden fazlaysa bunlardan birinin yerleşim yerindeki büroya başvurulabilir.

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır. Zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir.

İşe iade taleplerinde süreler

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinde işe iade talepleri için özel süreler düzenlenmiştir. Feshin geçersizliği iddiasıyla işe iade isteyen işçinin, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir.

Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Bu süreler işe iade talebine ilişkindir; bütün işçilik alacaklarına uygulanacak genel dava açma süreleri değildir.

Anlaşma sağlanamazsa ne olur?

Taraflar anlaşmak zorunda değildir. Anlaşma sağlanamaması hâlinde düzenlenen son tutanakla dava yoluna başvurulabilir. Başvuru zorunluluğu bulunan bir uyuşmazlıkta arabulucuya gidilmeden dava açılması, davanın usulden reddine neden olur.

Hukuki dayanaklar: 7036 sayılı Kanun, m. 3; 7445 sayılı Kanun, m. 41 ve 43; 4857 sayılı Kanun, m. 20.

*Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru koşulları ve süreler, uyuşmazlığın türüne göre ayrıca değerlendirilir.*